Tự Do và Khai Phóng

Nếu không có các giá trị tự do khai phóng, xã hội loài người mãi ngập chìm trong tối tăm. Cũng như không có ánh sáng chiếu soi, thế gian này muôn thủa là bóng đêm sợ hãi. Tri thức sẽ giải phóng con người thoát khỏi sự mông muội dã man, để đến với cuộc sống văn minh, tiến bộ.

Cổ nhân có câu: “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng” thật ý nghĩa lắm vậy. Môi trường xã hội là yếu tố quan trọng quyết định đến nhận thức và hành động của chúng ta. Môi trường tự do sản sinh tư tưởng khai phóng, môi trường nô lệ nảy nòi ra tư tưởng chiếm hữu và lệ thuộc. Tương ứng với đó, ta sẽ có hai mô hình xã hội đối lập nhau: Dân Chủ và Độc Tài.

Trước tiên, hãy cùng tìm hiểu về khái niệm “Dân Chủ” và “Độc Tài” để có cái nhìn thấu đáo hơn, cũng như để thấy tại sao môi trường xã hội quan trọng đối với chúng ta đến như vậy.

Xung Đột và Hòa Hợp

Lịch sử loài người là lịch sử của sự xung đột và hòa hợp. Xung đột giữa các nền văn hóa, quốc gia, dân tộc, tôn giáo, giữa những giá trị cũ và mới, cũng như các mối quan hệ xã hội. Sau thời kỳ xung đột, người ta bắt đầu hiểu và chấp nhận lẫn nhau. Các bên sẽ ký kết với nhau những thỏa ước để chung sống hòa bình và phát triển. Hòa hợp không có nghĩa là đồng nhất, mà là sự tôn trọng các giá trị và quan điểm khác biệt, cùng tồn tại bình đẳng. Chính sự tác động qua lại lẫn nhau bởi tính đa dạng đó, đã tạo nên những giá trị mới cho loài người.

Xa xưa, các quốc gia hay bộ lạc tồn tại khép kín theo vùng lãnh thổ. Cùng với sự lớn mạnh về quy mô, nó bắt đầu có nhu cầu chinh phục các vùng đất mới. Điều đó được thực hiện bằng những cuộc chiến tranh xâm lược khốc liệt đẫm máu. Những giá trị văn hóa và thiết chế xã hội cũng theo bước chân của đoàn quân viễn chinh mà mở rộng phạm vi ảnh hưởng. Các nền văn hóa vì thế mà va đập, hòa lẫn, cuối cùng là chấp nhận nhau và tìm cách chung sống. Giá trị nào là tiến bộ, phù hợp với thời đại sẽ được cộng đồng chấp nhận, gìn giữ. Trong lịch sử, chúng ta từng được chứng kiến sự bành trướng của các nền văn minh Hy Lạp, La Mã, Ấn Độ, Ba Tư, Trung Hoa, Mông Cổ...; quá trình đó trở nên cực thịnh vào thời kỳ đế quốc chủ nghĩa của thế kỷ hai mươi. Ngày nay, xu hướng toàn cầu hóa đã khiến cho việc hội nhập giữa các nền văn hóa trở nên tất yếu và không thể tránh khỏi.

Xuyên qua Màn Đêm

Tác giả và bác Hoàng Vũ Lai

Tuy đã ngoại thất thập, nhưng dáng vẻ và tinh thần bác Hoàng Vũ Lai vẫn còn sắc sảo, tinh anh lắm. Bác tiếp tôi ngay trước ngôi nhà của mình - tại xã Hoa Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An - rồi mời ngồi bên cạnh bộ giong giản dị. Bằng một giọng nói hùng hồn chưa vơi nhiệt huyết, bác sang sảng kể về những năm tháng tù đày của cuộc đời mình. Cây bút trong tay tôi phải ghi chép liên tục, để bắt kịp câu chuyện của bác – một người tù của hơn nửa thế kỷ về trước.

Mặt trận Cộng Hòa Bắc Việt Nam

Miền Bắc Việt Nam những năm 1960, xã hội còn chìm trong tăm tối, đói nghèo và lạc hậu. Người ta vẫn mãi loay hoay với phong trào xây dựng hợp tác xã bình quân và chi viện sức người sức của cho tiền tuyến. Ánh sáng của vùng nông thôn miền bắc lúc bấy giờ chỉ là ngọn đèn dầu, và vốn tri thức duy nhất là chiếc loa kim để nghe thông tin về công cuộc xây dựng “chủ nghĩa xã hội” cũng như tình hình chiến sự. Người dân chẳng thể biết gì hơn, ngoài những phương tiện tuyên truyền khép kín như vậy.

Mục tiêu của cách mạng Dân Chủ nước ta

Khi một cuộc cách mạng nổ ra,  lẽ dĩ nhiên là để đạt được mục tiêu xã hội nào đó. Cuộc cách mạng dân chủ lần này của dân tộc ta, nhằm xác lập quyền tự do và bình đẳng, quyền làm chủ của người dân đối với xã hội. Trong thời đại ngày nay, các quyền tự do đã trở thành giá trị phổ quát của nhân loại. Điều này được ghi nhận trong “Tuyên ngôn Quốc tế về nhân quyền”, do Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc thông qua ngày 10/12/1948. Đến năm 1966 thì kết hợp với “Công ước Quốc tế về các quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa”, “Công ước Quốc tế về các quyền Dân Sự và Chính trị” cùng hai nghị định thư khác mà trở thành “Bộ Luật Nhân quyền Quốc tế”. Mục tiêu của cách mạng dân chủ nước ta cũng không nằm ngoài các giá trị tiến bộ đó của thời đại.

Nguyên nhân những cuộc cách mạng trước đây, chỉ là để đòi hỏi quyền lợi ích kỷ của một giai cấp hay tầng lớp nhất định. Nó xuất phát từ mâu thuẫn lợi ích và bất công xã hội. Nhưng trên thực tế, khi chế độ mới được thiết lập, những mâu thuẫn lợi ích và bất công tiếp tục nảy sinh. Sở dĩ như vậy, vì mục tiêu của các cuộc cách mạng đó không nhắm tới đối tượng là người dân (cá thể hạt nhân), mà chỉ nhắm tới thành phần giai cấp. Cách mạng dân chủ giải quyết được vấn đề gốc rễ này, đó là mang lại cơ hội bình đẳng cho mọi công dân.

Ứng Cử để bạch hóa Bầu Cử

Hình ảnh vận động bầu cử tự do ở MIền Nam trước đây

Ngày 22/5/2016 tới đây, sẽ là ngày diễn ra cuộc bầu cử Quốc Hội Việt Nam khóa 14.

Đây là lần đầu tiên người ta thấy có nhiều ứng cử viên độc lập tham gia, với khoảng 162 người. Điều này khiến đảng Cộng Sản cầm quyền lúng túng, vì lâu nay họ vẫn quen với việc một mình thao túng quy trình bầu cử. Trước đây, kể cả những ứng cử viên được coi là “Độc lập”, cũng phải do “Mặt trận tổ quốc” sắp đặt và chấp thuận, có nghĩa là nằm trong vòng kiềm tỏa của Đảng. Lúng túng vì bây giờ họ phải học cách sống chung với người khác, chứ không phải là màn độc diễn như trước đây nữa. Họ buộc phải chấp nhận tiếng nói của người dân, vốn là đại diện cho những nhóm lợi ích chính đáng ngoài đảng.