Ngẫm thương cho Nước Non mình

Lễ Hội ở Việt Nam, cờ đỏ 
sao vàng cao hơn tổ tiên nguồn cội

      Đất nước bốn ngàn năm lịch sử, biết bao xương máu của tiền nhân để dựng xây non nước từ ải Nam Quan đến mũi Cà Mau. Những nếp sống, nghĩ suy của bao thế hệ đã bồi đắp cho một nền văn hóa lâu đời và đẹp đến lạ lùng. Không thương làm sao được, khi nơi đó chứa đựng những tình yêu, sự sống và cái chết của bao lớp người? Với bất cứ ai, khi có đủ nhận thức làm người thì đều biết yêu dân tộc, yêu mảnh đất mà mình và tổ tiên đang sống và đã sống. Những gian khổ và đau thương sẽ chìm vào dĩ vãng, và dân tộc phải bước trên con đường hạnh phúc yêu thương. Đó là quy luật của tự nhiên và phát triển, dân tộc nào cũng vậy, cũng đi từ mông muội đến hạnh phúc văn minh.

      Càng thương hơn cho nước non mình, khi đáng lẽ giờ đây đã được sống trong một xã hội văn minh như bao dân tộc khác thì lại phải sống trong chế độ độc tài lừa mị dối gian. Những thế hệ người Việt lớn lên, ngơ ngác trước hiện thực xã hội khi thấy người ta nói rằng: phải yêu Đảng, yêu Bác, yêu Chủ nghĩa Xã hội hơn yêu cha mẹ tổ tiên mình. Người ta dạy rằng, phải đưa cả dân tộc đi theo chủ nghĩa Mác – Lê Nin. Vì cái chủ nghĩa này mà lịch sử từng bị chối bỏ, bao giá trị văn hóa, tinh thần của ông cha đã bị đập phá và đấu tố. Thương lắm Việt Nam ơi!

Lý giải về hiện tượng "Cái đuôi con Thạch Sùng"

Cách nay hơn 20 năm, chế độ độc tài Cộng sản hoang tưởng và phi nhân tại Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ. Mở ra một kỷ nguyên mới hậu Cộng Sản, thời kỳ của tự do và dân chủ. Các nhà nước cộng sản đã để lại một di sản đổ vỡ về cơ cấu kinh tế - xã hội, do nhận thức sai lầm về tư tưởng và sự cai trị độc tài của họ. Tại đất nước Việt Nam, chế độ Cộng sản vẫn còn tồn tại, khi mà hệ thống này đã phá sản và sụp đổ tại cái nôi đã sản sinh ra nó. Nhiều bậc thức giả ví von: Đó là “Hiện tượng cái đuôi của con Thạch Sùng”. Vì rằng cái đuôi con Thạch Sùng vẫn ngo ngoe sau khi đã bị đứt rời khỏi thân thể, một thời gian sau thì mới chịu chết hẳn. Đây là một hiện tượng hi hữu trong tự nhiên.

Vậy chúng ta hãy tìm hiểu và lý giải hiện tượng nói trên, hòng tìm ra phương hướng để giải thể chế độ độc tài sai trái trên đất nước Việt Nam. Theo quan điểm cá nhân tôi, sở dĩ chế độ Cộng sản tại Việt Nam vẫn chưa sụp đổ vì các nguyên nhân sau:

Sự lừa dối và kìm kẹp một cách quyết liệt của chế độ: Do nắm hết mọi phương tiện truyền thông, chế độ đã bưng bít thông tin về sự sụp đổ của hệ thống Cộng Sản, đồng thời tiếp tục lừa mị người dân. Thời điểm xảy ra những sự kiện nói trên thì Việt Nam vẫn là một ốc đảo về thông tin, tự do ngôn luận bị cấm đoán. Vì vậy mà làn sóng tư tưởng đòi thay đổi thể chế, để Việt Nam có thể bắt kịp tình hình tại Liên Xô và Đông Âu, đã nhanh chóng bị dập tắt. Các nhà dân chủ lên tiếng đòi xác lập đa nguyên đã bị đàn áp và bắt giam. Nhà nước vẫn tiếp tục nhồi sọ cho nhân dân về sự vĩ đại của Bác Hồ và đảng Cộng sản. Chế độ toàn trị được thực thi quyết liệt, bóp nghẹt mọi quyền tự do dân chủ của người dân.

Bối cảnh lịch sử và xã hội: Về nội dung này có thể chia thành hai phần: Trình độ dân trí và tư tưởng Á Đông.

Về trình độ dân trí: Có thể nói, trong suốt thời gian cầm quyền của mình, nhà nước Cộng sản đã thực hiện một chính sách nhồi sọ và ngu dân toàn diện. Điều đó khiến cho người dân Việt Nam không tiếp cận được với sự thật và chân lý. Họ được giáo dục và nhồi nhét về sự đúng đắn duy nhất của hệ tư tưởng cộng sản, cho nên các khái niệm về tự do dân chủ trở nên xa lạ. Điều này được thực hiện ngay cả trong hệ thống giáo dục, từ bậc phổ thông cho đến cấp đại học và cao hơn. Vì vậy mà nhận thức của người dân cũng như các thành phần xã hội khác đã bị thui chột. Một tư duy dân chủ, khách quan khi đánh giá sự vật đã không nằm trong thói quen suy nghĩ, họ chỉ có một cách nhìn định kiến và quy kết.

 Có cả một hệ thống tuyên giáo từ trung ương đến địa phương để làm công tác tư tưởng cho cán bộ công chức, ép buộc lòng trung thành đối với chủ nghĩa Mác. Đối với người dân thì đã có hệ thống dân vận và các đoàn thể chính trị khác kìm kẹp. Với sự tuyên truyền và nhồi sọ một cách triệt để như vậy của chế độ, người dân đã hoàn toàn bị nô lệ về nhận thức. Bản thân những người lãnh đạo bộ máy nhà nước cũng là nạn nhân của chính hình thức này. Cho nên nói: Họ vừa là nạn nhân, vừa là thủ phạm.

Về ảnh hưởng của tư tưởng Á Đông: Việt Nam là một dân tộc Á Đông. Tư tưởng về sự trung quân và nhẫn nhịn đã ăn sâu vào tiềm thức của nhiều thế hệ. Chế độ độc tài đã lợi dụng điều này để áp đặt sự cai trị lâu dài trên đất nước Việt Nam. Họ dựng lên hình ảnh lấp lánh của một lãnh tụ, quy vào đó tất cả những đức tính tốt đẹp và vĩ đại để khiến người dân phải phục tùng. Vì vậy mà điều kiện để tiến tới và xẩy ra một cuộc cách mạng dân chủ đến muộn hơn cho đất nước chúng ta. Sau khi thoát khỏi ách phong kiến thực dân, người dân Việt Nam lại phải sống trong đêm đen của chế độ độc tài Cộng sản, họ không được tiếp cận với thành quả các cuộc cách mạng dân chủ của nhân loại. Thêm vào đó, lại bị sự tuyên truyền nhồi sọ của hệ tư tưởng cộng sản sai trái. Ngoại trừ 20 năm người dân Miền Nam được sống trong chế độ dân chủ non trẻ, nhưng lại phải gánh chịu hoàn cảnh chiến tranh. Tất cả những điều đó khiến cho người dân Việt Nam như ở trong một mê cung, không lối thoát về nhận thức tư tưởng. Khác với các quốc gia Châu Âu Cộng sản khác, người dân Việt Nam chưa có thói quen hành xử tự do, về sự làm chủ bản thân đối với xã hội.

Giai cấp Tư Sản không đủ mạnh: Trong suốt thời kỳ cai trị, thực dân Pháp đã kìm hãm sự phát triển của giai cấp Tư sản Việt Nam, hòng để độc quyền về kinh tế. Điều này khiến cho giai cấp Tư sản trở nên nhỏ bé và yếu đuối trước hiện thực xã hội, không đủ sức để đảm nhận vai trò lịch sử của mình, đó là lãnh đạo xã hội sau khi chế độ phong kiến – thực dân chấm dứt. Đảng Cộng sản đã chớp lấy cơ hội này để cướp chính quyền bằng vũ lực, áp đặt hệ tư tưởng Cộng sản lên đất nước Việt Nam. Sau khi chế độ thực dân tan rã thì cơ cấu xã hội Việt Nam vẫn ở trong tình trạng Phong kiến nửa thực dân. Vì vậy mà dù chính phủ dân chủ đã được xác lập (Nội các Trần Trọng Kim), nhưng không có thực quyền. Giai cấp tư sản tiến bộ lúc này đang quá non yếu, không đủ khả năng đảm đương sứ mệnh lãnh đạo đất nước trong hoàn cảnh rối ren.

Người dân vẫn chưa vượt qua được nổi sợ hãi: Chế độ độc tài tồn tại dựa trên sự cai trị tuyệt đối, sử dụng bạo lực để cấm đoán những phản kháng của nhân dân. Vì vậy mà người dân Việt Nam đang phải sống trong nỗi sợ hãi, bởi sự kìm kẹp và thống trị toàn diện của nhà nước Cộng sản. Phải có điều kiện lịch sử chín muồi, sự căm phẫn của người dân lên tới tột cùng thì họ mới bước qua được nỗi sợ hãi do chế độ gieo rắc.

Ngày nay, cùng với sự phát triển vượt bậc của các xã hội Dân chủ thì nhận thức của người dân cũng đã thay đổi. Những cuộc cách mạng dân chủ gần đây trên thế giới đã đẩy các chế độ độc tài còn sót lại đến bờ vực của sự diệt vong. Sự bùng nổ của thế giới thông tin đã thúc đẩy cách mạng xã hội, vì rằng các chế độ độc tài không thể bưng bít sự thật như trước đây được nữa.

 Hy vọng với tất cả những điều kiện thuận lợi nói trên, thì cái đuôi con Thạch Sùng ở nước ta sẽ không còn ngọ nguậy.

Ngõ Liêu trai

Con ngõ với vài trăm mét chiều dài, quanh co lặng lẽ giữa lòng thành phố, như hiện diện một thế giới riêng biệt đối với cuộc sống hiện đại. Một không gian vắng vẻ với những gốc sấu cổ thụ trên vỉa hè, ngăn cách những gì ồn ả của khu phố kế bên chỉ có mấy dãy nhà. Cuộc sống tĩnh lặng với những con người nền nã, vài hàng quán nhỏ cùng ngôi hàng sách bày những pho truyện cổ dày khộp trên giá. Khoảng giữa con ngõ có một khe nước róc rách chảy qua, bên trên có chiếc cầu xi măng nhỏ, thấp thoáng cạnh mấy bụi tre đằng ngà.

 Căn phòng tôi thuê trọ ở con ngõ này, cùng nằm trong khuôn viên của nhà chủ, với cái cổng bằng sắt được dùng chung cho cả dãy. Vì vậy mà căn nhà trở nên khép kín như một thế giới riêng tĩnh lặng trong mơ. Chủ nhà dành ra hai gian phòng để cho khách thuê. Một gian nữa thì đã có người thuê trước đó, anh ta đi làm suốt ngày, chỉ buổi tối thi thoảng chúng tôi mới thấy mặt nhau. Khoảng sân rộng trước hai căn phòng được chủ nhà đặt những chậu hoa cảnh nhỏ xinh, địa lan trắng muốt hay lộc vừng đỏ sắc chói dưới ánh trăng đêm. 

Thế Bánh của tao đâu?

Xưa có ông thầy Phù Thủy chuyên bịa đặt chuyện ma quỷ, lừa bịp người để hành nghề kiếm sống. Ông ta còn thu nạp thêm một đồ đệ để phụ giúp mình. Vì tính tình bủn xỉn nên ông ta đối xử với anh đồ đệ kia cũng không được tử tế gì. Tuy vậy hai thầy trò cũng như hình với bóng, đi đâu cũng có nhau.

Một lần hai thầy trò được mời đến để cúng đuổi tà ma cho một gia đình nọ. Gia đình này vốn là một phú hộ, tiền bạc đầy nhà, ruộng đồng thẳng cánh cò bay. Vì vậy mà hai thầy trò được gia chủ tiếp đón long trọng và đầy đủ. Khi công việc cúng tế hoàn thành là buổi tiệc mừng linh đình với đủ thức ngon vật lạ. Ông thầy phù thủy phởn phơ đắc ý cùng gia chủ và quan khách đánh chén say sưa, người hầu thì chỉ được ăn cơm nguội với đám gia nhân đầy tớ. Ăn cỗ xong, thầy Phù Thủy cùng Phú Hộ ngồi uống nước, anh đồ đệ thì chắp tay đứng hầu bên cạnh. Sau lời cảm tạ thầy phù thủy đã đánh đuổi ma quỷ ra khỏi nhà, Phú Hộ bảo người nhà mang ra mấy cái bánh và nói:

- Đây là bánh ngon do nhà làm, kính biếu hai thầy trò để làm đồ ăn lúc đi đường.

Chè Thái Nguyên

Đồi Chè

Người Việt Nam chúng ta vốn vẫn sử dụng chè xanh làm thức uống chính trong đời sống thường ngày. Đây là một truyền thống văn hóa có từ xa xưa, mọi vùng miền của đất nước người ta đều uống trà, dù phong cách và sở thích có khác nhau. Tuy nhiên trồng chè và chế biến trà có xuất xứ từ miền núi phía Bắc, mà nổi tiếng nhất trong đó là vùng chè Thái Nguyên. Với đặc điểm thổ nhưỡng thích hợp với cây chè, cộng với những kinh ngiệm và bí quyết chế biến lâu năm mà địa danh này đã cung cấp cho thị trường những sản phẩm trà thơm ngon thượng hảo hạng.

Vốn là người hay uống trà, lại hâm mộ trà Thái Nguyên mà tôi thường để ý tìm hiểu về giống chè thơm ngon nổi tiếng này. Trà là sản phẩm được chế biến từ cây chè, thông qua một công đoạn sao tẩm kỳ công. Uống trà là một thú chơi thưởng thức tao nhã của các cụ ta xưa, vì vậy mà khi uống người ta thường có một thái độ kính cẩn và khiêm cung khác thường. Người chủ nhà thường mang trà ra mời khi có khách đến chơi nhà, cũng là thứ để bạn bè tri âm tri kỷ cùng nhau ngồi thưởng thức đàm đạo. Cầu kỳ hơn nữa thì nó là một thứ tôn giáo giúp cho người ta có thể giao tiếp với thế giới tự nhiên thanh khiết. Vì vậy mà chè Thái nguyên là sản phẩm đầu tiên của xứ sở ta được vinh dự nhận lãnh sứ mệnh này. Vì rằng với kỹ thuật tạo hương và chất lượng chè thượng hạng, mà khi uống vào tạo cho người ta cảm giác được giao thoa với đất trời tự nhiên, mà xa lánh chốn trần tục. Nói cách khác, việc thưởng thức trà đã được nâng lên thành một thứ tôn giáo, mà người ta thường gọi là trà đạo. Mà có lẽ cầu kỳ nhất trên thế giới là hai đất nước Trung Hoa và Nhật Bản, ở đây người ta có hẳn cả một nghi lễ để thưởng thức trà với nhiều loại trà ngon nổi tiếng khác nhau. Ở nước ta, tuy việc thưởng trà không phức tạp và kỳ công như vậy, nhưng cũng đã trở thành một văn hóa đẹp lâu đời.

Sông Hồng cuộn chảy

“Hà Nội có Cầu Long Biên

Vừa dài vừa rộng bắc trên Sông Hồng

Tàu xe đi lại thong dong

Người người tấp nập gánh gồng ngược xuôi...”

                                                                                    (Vè dân gian)

Cầu Long Biên

       Trước đây, mỗi lần đi qua cầu Long Biên hay Chương Dương, ngắm nhìn dòng sông Hồng cuộn chảy phù sa với quang cảnh phồn thịnh đông đúc hai bên bờ, tôi lại nghĩ đến câu nói của một triết gia: “Mọi nền Văn Minh đều bắt nguồn bên những dòng sông”. Điều này thật đúng và ý nghĩa khi ta suy nghĩ và liên tưởng đến tiến trình lịch sử nhân loại, những con sông đã nuôi dưỡng và phát triển các nền văn hóa rực rỡ, để có một xã hội loài người tiến bộ hôm nay. Vì màu nước đỏ nặng phù sa mà con sông có tên gọi là sông Hồng, dòng sông vốn bắt nguồn từ tỉnh Vân Nam - Trung Quốc này có chiều dài gần 1150 km. Với 510 km chiều dài chảy qua địa phận Việt Nam mà dòng sông đã làm nên một nền văn minh Sông Hồng đặc sắc với những làng nghề cổ còn lưu giữ được đến tận ngày hôm nay. Mà trong đó phát triển mạnh mẽ và rực rỡ nhất là vùng Đồng Bằng Bắc Bộ.