Cách thức mà thông
tin được phổ biến và tiếp nhận gắn liền với những phương tiện truyền tải
của thời đại đó. Từ xa xưa - khi mà khoa học kỹ thuật chưa phát triển -
thì phương tiện giao thông phổ biến và nhanh nhất của con người là xe
ngựa. Hành trình đường trường giữa hai lục địa Á – Âu phải dựa vào Lạc
Đà, vì chỉ có loài vật này mới có được thuộc tính chịu đựng những điều
kiện khắc nghiệt của địa hình và thời tiết. Con đường tơ lụa của người
Trung Hoa hay hoạt động đi lại buôn bán của người Ả rập đều theo bước
chân của Lạc Đà. Thông tin giữa các vùng đất cũng bằng con đường này mà
đến với mọi người. Vì thế có thể nói: Thông tin thời Trung cổ không nhanh hơn bước chân con Lạc Đà.
Bước đột phá của
thông tin bắt đầu từ cuối thế kỷ 18 đầu thế kỷ 19, khi mà động cơ hơi
nước được phát minh và mở màn cho cuộc cách mạng Công nghiệp. Cuộc cách
mạng khoa học kỹ thuật này bắt đầu từ nước Anh, sau đó lan tỏa ra toàn
Châu Âu và khắp thế giới. Động cơ máy hơi nước được áp dụng cho lĩnh vực
giao thông, từ đó mà xuất hiện Tàu Hỏa và Tàu Thủy, những phương tiện
giao thông quan trọng của xã hội loài người. Động cơ máy đã thay thế sức
kéo của ngựa và bước chân Lạc Đà. Con người đã có thể vượt Đại Dương
bằng những con tàu chạy bằng sức máy, khoảng cách được thu hẹp dần,
nhiều phát kiến địa lý được thực hiện. Vì vậy mà thông tin cũng có một
bước phát triển vượt bậc, tỉ lệ thuận với sự phát triển của khoa học kỹ
thuật. Lúc này, thông tin có tốc độ của những đoàn tàu hỏa hay tàu thủy
vượt đại dương.
Sự kiện
quan trọng nhất của công nghệ thông tin là sự ra đời của chiếc máy Điện
Thoại. Đó là việc A Lexander Graham Bell phát minh ra Điện thoại vào năm
1875. Nhờ chiếc máy này mà con người dù ở đâu, không còn phụ thuộc vào
khoảng cách địa lý đều có thể liên lạc và thông tin với nhau ngay tức
thì. Thực là một bước tiến khổng lồ và vĩ đại của lịch sử thông tin nhân
loại. Từ nay những tin tức không còn lệ thuộc vào tốc độ của các phương
tiện giao thông nữa, vai trò của máy hơi nước hay những bước chân Lạc
Đà đã thực sự lùi vào dĩ vãng.
Trong cuộc sống con
người, mọi hoạt động đều không thể thiếu vai trò của thông tin, đây là
điều kiện quan trọng để thực hiện hay quyết định một công việc. Việc
chuyển tải và tiếp nhận thông tin một cách nhanh chóng đã thúc đẩy tiến
trình phát triển các hoạt động kinh tế - xã hội. Các công ty quốc tế
hoạt động, cạnh tranh nhau nhờ nắm bắt và khai thác được khối lượng
thông tin nhanh chóng và hữu ích. Nhờ đó mà người lãnh đạo có thể đưa ra
những quyết định kinh doanh đúng đắn và mang tính sống còn.
Một đất nước văn
minh thì nhất định công nghệ thông tin cũng phát triển hiện đại. Xã hội
càng phát triển thì vai trò của thông tin càng trở nên quan trọng, là
yếu tố hàng đầu làm nên sức cạnh tranh kinh tế, chính trị và văn hóa của
một quốc gia. Thông tin là sức mạnh, là tiền bạc vì nó có một vị thế
tiên phong trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu hiện nay.
 |
| Graham Bell và chiếc máy Điện Thoại do ông phát minh |
Công nghệ phát
thanh, truyền hình ngày một phát triển với quy mô và tốc độ rộng lớn là
bước tiến vượt bậc của công nghệ thông tin. Đặc biệt là sự xuất hiện của
internet, điều này đã thực sự làm nên một cuộc cách mạng thông tin của
thời đại chúng ta. Nhờ đó mà con người có thể thông tin và giao tiếp với
nhau vào bất cứ thời điểm nào, có thể tiếp nhận được cả âm thanh và
hình ảnh trong cùng một thời điểm. Vì vậy mà nhiều người cho rằng, thế
giới ngày nay là thế giới phẳng. Mọi diễn tiến sự kiện cuộc sống, mọi
tri thức đều được phổ biến ở phạm vi toàn cầu. Rất thuận tiện cho sự
tiếp nhận thông tin của con người, xóa nhòa đi mọi khoảng cách về hiểu
biết tri thức và trình độ phát triển. Chúng ta có thể nói: Cách mạng thông tin thúc đẩy cách mạng khoa học kỹ thuật.
Các xã hội có thể
chế chính trị khác nhau không còn bị giới hạn về khoảng cách và vị trí
địa lý làm cho khác biệt nữa. Trước đây, những vùng đất xa xôi với các
nền văn minh bị tụt hậu do không tiếp nhận được thông tin. Vì vậy mà
trình độ kinh tế, chính trị, xã hội không theo kịp các quốc gia tiến bộ.
Một phần là do tầng lớp thống trị lợi dụng điều này, che lấp và bưng
bít thông tin để dễ bề cai trị. Ví dụ: Vào thế kỷ 19, khi các quốc gia
Châu Âu đã làm cuộc cách mạng Dân chủ Tư sản thì hầu hết các quốc gia ở
Châu Á, Châu Phi vẫn trong chế độ Phong kiến, bộ lạc. Và trong thế kỷ 20
thì hầu hết các quốc gia đã có thể chế chính trị Dân Chủ đa Đảng thì
một số quốc gia vẫn ở trong chế độ Độc Tài. Với các cuộc cách mạng dân
chủ nổ ra thành công gần đây tại Bắc Phi và Trung Đông thì số lượng các
quốc gia Độc Tài còn sót lại trên thế giới là rất ít, trong đó có: Việt
Nam, Trung Quốc, Triều Tiên, Cu Ba...; thông tin thông suốt khiến cho
các chế độ Độc Tài không thể bưng bít sự thật như trước đây được nữa
(yếu tố sống còn của một chế độ độc tài). Vì vậy có thể nói: Cách mạng thông tin thúc đẩy các cuộc cách mạng Xã hội.
Chúng ta thống nhất
với nhau một quan điểm rằng: Vai trò của thông tin trong đời sống xã
hội là vô cùng quan trọng, nó thúc đẩy tiến trình phát triển của mọi
lĩnh vực. Thông tin làm nên những cuộc cách mạng mang tính đột phá của
nền văn minh nhân loại. Những lợi ích mà cách mạng thông tin mang lại
cho loài người là không thể đong đếm được, nó vô cùng to lớn và hệ
trọng. Các quốc gia chậm phát triển hoặc có chế độ chính trị lạc hậu hãy
tận dụng điều này để có thể đưa đất nước phát triển bắt kịp với thời
đại. Đất nước Việt Nam
chúng ta đang ở trong một chế độ chính trị Độc Tài, mọi lĩnh vực kinh
tế, khoa học – kỹ thuật lạc hậu so với thế giới, vì thế chúng ta phải
nắm bắt lấy lợi thế của công nghệ thông tin để giúp ích cho đất nước.
Trước hết là đấu tranh xóa bỏ chế độ độc tài (nguyên nhân của mọi sự lạc
hậu và chậm phát triển), sau đó là để thúc đẩy đất nước phát triển,
nhằm đưa Việt Nam trở thành một quốc gia văn minh - tiến bộ.
