Bãi đất trống
ngoài cánh đồng là nơi mà đám thiếu niên thường tụ tập để chơi trò đá bóng. Ở
đây vắng vẻ, lại cách biệt xóm làng nên lũ trẻ được vui chơi thỏa thích mà
không sợ bị người lớn rầy la. Trong đám này, Tân là đứa nghịch ngợm và táo tợn,
nhưng lại là học trò thông minh nhất. Bởi vậy mà cậu luôn là chủ trò trong các
cuộc chơi.
Cách sân bóng
của lũ trẻ chừng trăm mét về phía tây có một ngôi mộ cổ, xung quanh mọc um tùm
những cỏ và cây gai. Không ai hiểu gốc tích của ngôi mộ, chỉ biết nó đã nằm đây
từ rất lâu, ít nhất cũng có đến vài trăm năm. Tường của ngôi mộ nứt kẻ, rễ cây
leo bám cả vào bên trong. Phía trước có mấy chữ nho không còn rõ nghĩa, lại bị
đám rêu che phủ hết cả. Vì cái vẻ hoang vu gai góc đó, mà xưa nay ít ai bén
mảng gần, ngay cả lũ trẻ cũng vậy. Nhiều đêm trời tối, từ trong làng nhìn ra
ngôi mộ cổ, người ta thường thấy có một quầng sáng phát ra từ đó.
Bữa nọ đám trẻ
lại chơi đá bóng ngoài bãi. Khi mặt trời đứng bóng, chúng vẫn mãi mê vui chơi
mà chưa chịu rủ nhau về. Chợt một đứa trong bọn, vì đá mạnh quá mà quả bóng bay
vọt ra ngoài sân, lăn lông lốc rồi mất hút trong đám gai góc của ngôi mộ cổ. Lũ
trẻ ngơ ngác nhìn nhau, đùn đẩy mà không dám vào nhặt bóng, vì đó vốn là vùng
linh thiêng cấm địa. Chúng đang băn khoăn lo lắng thì chợt Tân đứng ra nói:
- Để tao vào
nhặt cho...
Đám bạn reo hò
khen ngợi, tung hô cậu hết mình. Tân lầm lũi đi men theo lối mòn, đến gần ngôi
mộ thì cây gai mọc nhiều quá mà chặn mất lối đi. Cậu lấy hết can đảm, vén những
cành gai mà chui vào. Khi lọt được vào bên trong, ngôi mộ hiện ra lừng lững
trước mắt, hình thù khum khum như cái mai rùa, màu xám bạc trầm mặc. Tân cố nén
sợ hãi, lấy hết tập trung mà tìm kiếm. Kỳ lạ thật, rõ ràng là chúng bạn đều
nhìn thấy quả bóng lăn vào đây kia mà? Không lẽ là có ma dấu đi? Cậu dùng tay
vạch đám bụi cây rậm rạp để tìm cho kỹ, bất chợt vui mừng vì thấy quả bóng nằm
lọt thỏm trong đám bụi cây gai trên ngôi mộ.
Tân nhón tay
vào để nhặt quả bóng. Bất giác bị một cây gai đâm vào tay đau nhói. Cậu cứ thế
lịm dần, một thoáng sau thì ngồi tựa lưng vào ngôi mộ mà thiếp đi.
Tân thấy mình
đang đứng trước một ngôi nhà kiểu cổ, giống như nhà quan hồi xưa. Trước thềm có
trồng nhiều cây liễu và hoa đủ màu sắc. Tuy toát lên cái vẻ quyền uy đài các,
nhưng khung cảnh đổ nát hoang tàn. Những bức tường rêu phong lừng lững, cánh
cổng ngả nghiêng, ngói từ trên mái rơi xuống đất vỡ vụn. Cậu thầm nghĩ: “Rõ là
gia cảnh nhà quan đang đến hồi suy vi”. Không dấu được tò mò, cậu đến gần cánh
cửa, nép mình mà nhìn trộm vào bên trong. Tại thư phòng, một chủ nhân đang
ngồi, ông ta ăn mặc lối cổ như trong các vở tuồng vậy. Người đó chong đèn đọc
sách, tay vuốt chòm râu mà ngẫm nghĩ, vẻ thư thái an nhàn.
Chợt một
đứa hầu nhỏ trạc tuổi cậu đi vào, chắp tay:
- Bẩm! Người
mà Tướng Công muốn gặp đã đến rồi ạ.
Ông quan ngừng
xem sách, ngẩng mặt lên bảo:
- Mời tiến sĩ
vào.
Cậu bé dạ một
tiếng dài rồi quay trở ra. Tân thấy nó đi ra thì sợ hãi mà đứng nép vào chỗ cũ.
Ra đến thềm, đứa hầu nhỏ nắm lấy tay Tân mà kéo đi, vừa đi vừa nói:
- Cậu vào đi.
Quan lớn đang đợi đấy. Ngài coi trọng những người đèn sách và có trí tuệ như
cậu lắm.
Nghe thấy vậy
Tân cũng bớt sợ hãi, yên tâm mà theo vào.
Đứa hầu nhỏ
lại chắp tay:
- Bẩm Tướng
Công!...
Tướng Công
ngẩng lên, nhìn Tân từ đầu tới chân rồi hài lòng mà gật đầu. Đoạn ngài đứng
dậy, bước đến chỗ chiếc kệ, lấy ra một quyển sách cổ, rồi ngâm hai câu thơ:
“Thiên Thư tự cổ lưu truyền mãi
Hậu thế xem qua trí tuệ khai...”
Xong rồi cầm
quyển sách mà trao đến tận tay Tân. Cậu giở xem qua, thấy toàn những hình
vẽ loằng ngoằng và ký hiệu thiên văn mà không hiểu gì cả.
Tướng Công
nói:
- Cậu là người
thông minh hiếu học, rất đáng để ta tặng quyển sách này. Nó là kiến thức tâm
huyết một đời của ta. Đây là con đường cậu sẽ đi, để mà giúp ích cho đời. Khi
nào trở thành tiến sĩ thì hãy nhớ đến ta.
Cậu ngạc
nhiên, cảm tạ mà nhận cuốn sách, rồi dấu vào trong áo.
Lúc này Tân
loáng thoáng nghe đứa hầu nhỏ gọi quan lớn là “Tướng Công Học Sĩ” gì đó, rồi
lại nghe tiếng lũ bạn gọi mình ý ới. Sốt ruột vì các bạn đang chờ, cậu vái chào
mà xin được trở lui.
Tướng
Công quay lại nói với đứa hầu nhỏ:
- Người này
sửa nhà cho chúng ta đây.
Nói rồi khoát
tay áo mà đi vào, cảnh vật cũng tự nhiên biến mất.
Tân giật mình
tỉnh dậy, mới biết là mình vừa ngủ thiếp đi một lúc. Nhớ lại giấc mơ, cậu sờ
tay vào trong áo thì thấy cuốn sách vẫn còn đó. Tiếng lũ bạn thi nhau gọi chí
choé:
- Tân ơi! mang
bóng ra đây.
- Tân ơi! ngủ
quên trong đó rồi à?
- Tìm được
bóng chưa?...
Cậu vội vàng
nhặt quả bóng rồi chạy ra chơi tiếp với lũ bạn.
Từ đó
người ta thấy Tân học hành ngày một giỏi giang, đầu óc thông tuệ khác thường.
Kết thúc bậc phổ thông thì thi đậu ngay vào trường đại học với số điểm rất cao.
Tân miệt mài
học tập, luôn mơ ước và phấn đấu để trở thành một nhà Thiên Văn Học tài
giỏi. Kết thúc khóa học, vì có thành tích xuất sắc mà cậu được nhà trường cử đi
nghiên cứu sinh ở nước ngoài. Sau mấy năm khổ học nơi xứ người, Tân tốt nghiệp
tiến sĩ ngành thiên văn học với kết quả loại ưu. Mọi người ai cũng vui mừng vì
đã có thêm một nhân tài trong lĩnh vực nghiên cứu khó khăn này. Cậu bé Tân ngày
nào, giờ đây đã trở thành một nhà thiên văn học xuất sắc của Việt Nam và
thế giới.
Sau khi về
nước, Tân liền thăm lại quê nhà sau bao năm xa cách. Anh nhờ người sửa sang và
xây cất lại ngôi mộ cổ khang trang. Ngài tiến sĩ còn cho đắp lên ngôi mộ dòng
chữ “Học Sĩ Tướng Công”. Khi việc tu sửa đã xong, anh thân hành mang quyển sách
cổ đặt trước mộ, rồi thắp hương bái tạ.
Từ đó, lần nào
về quê thì tiến sĩ Tân cũng đến ngôi mộ cổ để mà thắp hương khấn vái. Người ta
nói rằng, sở dĩ Tân trở thành một nhà thiên văn tài giỏi như vậy, cũng nhờ có
quyển sách cổ mà lúc nào anh cũng cất giấu bên mình.
